|
异名:Sagittaria latifolia Willd. (synonym)、Sagittaria sagittifolia L. (synonym)、Sagittaria sagittifolia L. var. angustifolia Siebold (synonym)、Sagittaria sagittifolia L. var. longiloba Turcz. (synonym)、Sagittaria trifolia L. f. longiloba (Turcz.) Makino (synonym)、Sagittaria trifolia L. var. angustifolia (Siebold) Kitag. (synonym)、Sagittaria trifolia L. var. retusa J. K. Chen, S. C. Sun et H. Q. Wang (synonym)
俗名:华夏慈菇 (HuáXiàCíGu) Chinese、慈姑 (CíGū) Chinese、长瓣慈姑 (ChángBànCíGū) Chinese
慈姑
Sagittaria trifolia Linn. Sp. Pl. 993. 1753; Juz. in Kom. Fl. URSS I: 288. f. 14, 8 a-c. 1934;东北植物检索表454. 图版168, 2. 1959;台湾植物志5: 13.图1268. 1978; Hara et al., Enum. Fl. Pl. Nepal 1: 93. 1978; Dandy in Tutin et al. Fl. Europ. 5: 1. 1980;新疆植物检索表1: 78. 图版6, 9. 1982;内蒙古植物志7: 33. 图版16, 1-4. 1983;中国慈姑属的系统与进化植物学研究32. 图版5, 2-11, 1989. ——S. sagittifalia Linn. var. angustifolia Sieb., Synops. Pl. Oeco. Jap. 17, 1930. ——S. trifolic Linn. var. angustifolia (Sieb.) Kitagawa, Lineam. Fl. Mansh. 56. 1939: 云南植物志4:768.图版212, 1-6. 1986.——S. latifolia auct. non Wi11d;秦岭植物志1:45. 图45.1970; 江苏植物志 上册135. 图218. 1977; 中国水生维管束植物图谱93.图46. 1983. ——S. sagittifolia auct. non Linn.中国高等植物图鉴5: 18. 图6866. 1976; 中国水生维管束植物图谱88. 图44. 1983; 中国水生高等植物图说223. 图165. 1983.
多年生水生或沼生草本。根状茎横走,较粗壮,末端膨大或否。挺水叶箭形,叶片长短、宽窄变异很大,通常顶裂片短于侧裂片,比值约1: 1.2-1: 1.5,有时侧裂片更长,顶裂片与侧裂片之间缢缩,或否;叶柄基部渐宽,鞘状,边缘膜质,具横脉,或不明显。花葶直立,挺水,高 (15-) 20-70厘米,或更高,通常粗壮。花序总状或圆锥状,长5-20厘米,有时更长,具分枝1-2枚,具花多轮,每轮2-3花;苞片3枚,基部多少合生,先端尖。花单性;花被片反折,外轮花被片椭圆形或广卵形,长3-5毫米,宽2.5-3.5毫米;内轮花被片白色或淡黄色,长6-10毫米,宽5-7毫米,基部收缩,雌花通常1-3轮,花梗短粗,心皮多数,两侧压扁,花柱自腹侧斜上;雄花多轮,花梗斜举,长0.5-1.5厘米,雄蕊多数,花药黄色,长1-1.5 (-2) 毫米,花丝长短不一,约0.5-3毫米,通常外轮短,向里渐长。瘦果两侧压扁,长约4毫米,宽约3毫米,倒卵形,具翅,背翅多少不整齐;果喙短,自腹侧斜上。种子褐色。花果期,5-10月。2n=22。
产东北、华北、西北、华东、华南、四川、贵州、云南等省区,除西藏等少数地区未见到标本外,几乎全国各地均有分布。生于湖泊、池塘、沼泽、沟渠、水田等水域。
本种植株高矮、叶片大小及其形状等变化异常复杂。前人根据局部差异曾发表了许多种、亚种、变种、变型等。我们根据多年野外实地观察,以及查阅大量标本认为,在慈姑种下保留1变种,1变型为宜。
|